5651 Uyumlu Log Yönetimi

Log yazmak ile yükümlülüğü karşılamak aynı şey değil

5651 sayılı kanun, internet erişimi sağlayan işletmeye erişim kayıtlarını tutma ve belirli süre saklama yükümlülüğü getiriyor. Kayıtların zaman damgalı olması ve bütünlüğünün korunması gerekiyor. Modemdeki bir log dosyası, ev tipi bir hotspot veya “bir yere yazıyoruz” cümlesi çoğu yerde denetimde yetmiyor. Sorun cihazın internet vermesi değil; kaydın sonradan değiştirilemez şekilde durduğunun gösterilememesi.

Karelsan bu işi Ankara’da, Çankaya ofisinden yürüttüğümüz altyapı işlerinin parçası olarak görüyor. Önce kimlere internet verdiğinizi sayıyoruz: personel ağı, misafir Wi-Fi, tır bekleme alanı, kafeterya, toplantı odası. Hangi SSID’nin kayıt altına alınacağı yerinde belli olur. Personel ile misafir aynı kayda karışmasın diye ağları ayırıyoruz. Karışık bir kayıt, hem 5651 hem KVKK tarafında sorun çıkarır.

Yükümlülük “sadece otel ve kafe” diye sınırlı değil. Fabrika misafirhanesi, bekleme salonu, şantiye ofisi, mağaza müşteri ağı da internet veriyorsa kapsama girer. Kapsamınızın ne olduğunu birlikte bakıyoruz; varsayımla “gerekmez” demiyoruz, varsayımla “her şeyi loglayalım” da demiyoruz.

Zaman damgası ve arşiv

Toplanan kayıtlar zaman damgalanıyor ve saklama süresi boyunca değiştirilemez tutuluyor. Disk doldu diye eski günü silmek, yükümlülüğü bitirmez. Eski kayıtlar arşive alınır, silinmez. İnceleme gerektiğinde hangi ayın kaydının nerede olduğu belli olur. Bu düzen kurulmazsa denetim günü “bir bakarız” ile vakit kaybedilir.

Çoğu ev tipi modem ve ucuz hotspot’ta zaman damgası ve değiştirilemez arşiv yoktur. Cihaz yeterli değilse gerekçesiyle değiştiriyoruz. Mevcut bir güvenlik duvarınız veya ayrı bir kayıt sunucunuz varsa onu atmayız; eksik olan katmanı ekleriz. Yeterliyse dokümante eder, yetersizse değiştirme sebebini yazıp onayınıza sunarız.

Saklama süresi mevzuatla belirleniyor ve zaman zaman güncelleniyor. Kurulumu güncel gerekliliğe göre yapıyoruz. Süre değişince cihazı baştan kurmak yerine politikayı ve arşiv kuralını güncelliyoruz. “O zaman öyleydi” diye kalan eski ayar, yeni denetimde açık verir.

Kimlik, hotspot ve personel ağı

Misafir tarafında özel isimle açık bir ağ bırakmak hem kaydı anlamsızlaştırır hem ağı dışarıya açar. Kimlik doğrulamalı hotspot kuruyoruz. Misafir bağlanır, kaydı düşer, süre dolunca düşer. Personel ağı ayrı kalır. İkisinin logu aynı kovaya dökülmez.

Personelin ziyaret ettiği siteleri görmek isteyen işverenler oluyor. Bu konu 5651’den çok KVKK ile kesişiyor. Çalışan bilgilendirmesi, amaçla sınırlılık ve gereksiz içerik takibi ayrı bir karar. Biz teknik olarak neyin tutulabileceğini söyleriz; hukuki metni avukatınızla birlikte kurgularız. “Madem log var, her şeyi izleyelim” yaklaşımını kurulumun parçası yapmıyoruz.

Kayıt sunumu talep gelince yapılır. Kayıtlar sizde durur. İstenen tarih aralığını çıkarıp bütünlüğün bozulmadığını gösteren çıktıyı birlikte hazırlarız. Eksik bir gün varsa onu gizlemek yerine söyleriz. Denetimde uydurma bir tam liste, eksik bir günden daha pahalıya patlar.

Çankaya’dan kurulum, yerinde sayım

Keşifte kabini, kablonun gittiği switch’i ve misafir erişiminin nereden çıktığını yerinde görüyoruz. Uzaktan tahminle SSID listesi çıkmaz. Ankara içi işlerde aynı gün veya ertesi gün sahaya çıkabiliyoruz. Şube veya tesis şehir dışındaysa keşif gününü baştan yazıyoruz; “yolda çözeriz” demiyoruz.

Kurulum bittikten sonra kim aranır, kayıt nereden çıkar, arşiv dolunca ne olur, bunlar teslim tutanağında durur. Cihaz şifresi bir kişinin tarayıcısında kalmasın diye erişim bilgisi size ait bir yere yazılıyor. Personel değişince kayıt kaybolmasın diye bu teslimi ciddiye alıyoruz.

5651 işini yedekleme veya sızma testi ile karıştırmıyoruz. Log arşivi felaket kurtarma yedeği değildir; yedek de yasal erişim kaydı değildir. İkisini aynı projede veriyorsak kapsamları ayrı maddedir. Üstte ne yaptığımız, altta sık sorulanlar duruyor. Bu metin, yükümlülüğün cihaz logundan ibaret olmadığını anlatmak için var.

Konuyu netleştirmek için iletişim formundan veya Çankaya ofisinden ulaşmanız yeterli. Keşifte ağları sayıyor, cihazı kontrol ediyor, saklama ve sunum yolunu yazıyoruz. Teklif bu üçü üzerine oturur. Mevzuat cümlesi ezberlemiyoruz; sizin binadaki internetin kime gittiğini merkeze alıyoruz.

Kurulumdan sonra günlük iş

Kayıt düşmeye devam ediyor mu, arşiv birimi doluyor mu, zaman damgası kesildi mi — bunları periyodik bakıyoruz. Cihaz bir gün sessizce log yazmayı bırakırsa yükümlülük o günden itibaren boşluktadır. Uyarı birine düşmezse boşluk haftalarca fark edilmez. Bu yüzden kurulumun parçası izlemedir; “cihazı bıraktık” yeterli değildir.

Yeni bir SSID, yeni bir kat, yeni bir misafir alanı açıldığında kaydı genişletmek gerekir. Bunu siz haber vermezseniz eski kapsamda kalırız. Teslimde “yeni ağ açılınca bizi arayın” maddesi durur. Haber gelince aynı tutanak dilinde ekliyoruz; ayrı bir proje uydurmadan, mevcut arşive bağlayarak.

Personel değişimi 5651 işinde sık kırılma noktasıdır. Hotspot şifresi, kayıt sunucusu ve arşiv diski bir IT elemanının bilgisayarında kalır, o kişi gidince kimse giremez. Erişim bilgisi kuruma aittir. Çankaya’daki teslimde bunları size ait bir envantere yazıyoruz. İkinci bir kişi de aynı listeyi açabilmelidir.

Belediye, OSB veya müşteri denetimi farklı evrak isteyebilir. İstenen aralığı çıkarmadan önce kaydın o aralıkta gerçekten durduğunu kontrol ediyoruz. Yoksa önce eksiği söyler, sonra çıktıyı veririz. Hazır bir “her şeyi kapsar” sertifika satmıyoruz. Satılan şey, sizin ağınızda tutulan ve sunulabilen kayıttır.

Misafir ağı ile üretim ağı aynı switch’te karışık duruyorsa önce onu ayırıyoruz. Log işi, yanlış VLAN’da duran bir kamerayı veya yazıcıyı internete açmaz. Keşifte bu karışıklığı görürsek 5651 kurulumundan önce söylemiş oluyoruz. Sıra yanlışsa kayıt tutmak ağı daha da dağıtır. Çankaya’daki keşif notu bu yüzden kabin fotoğrafından ibaret değildir; hangi kablonun nereye gittiği de yazılır. Ayırım onaylanmadan hotspot’u canlıya almıyoruz. Onay yazılıdır, sözlü geçmez. Bu kural teslimde de durur.